Insecten verdwijnen

In een gezond landschap miegelt het van de insecten. Hoe completer de natuur, hoe meer beestjes er rondkruipen, ritselen, fladderen, zoemen, kriebelen en ja, soms ook steken. Nooit zal ik de akoestische sensatie vergeten die ik onderging bij het betreden van het beroemde Poolse nationaal park Bialowieza. Zodra je het bosgebied door de houten poort betrad werd je ondergedompeld in een kolossaal gezoem, dat pas stopte als je het bos verliet. Mijn vriend en collega-onderzoeker Tomasz had een originele manier om de muggenstand enigszins te kwantificeren: hij sloeg eenmaal met vlakke hand op zijn borst of been en telde de slachtoffers. Zijn record: 42. Het zal geen toeval zijn dat ik in Europa geen ander bos ken met zo’n diversiteit aan vogels.

Dramatische afname
Vorig week publiceerden Duitse en Nederlandse ecologen een alarmerend artikel waarin zij beschreven dat de insectenmassa in 63 Duitse natuurgebieden in de afgelopen 27 jaar met gemiddeld 76 procent is afgenomen. Natuurlijk wist ik dat het slecht ging met dagvlinders en bijen, en merk ik al jaren dat het buiten minder ritselt en zoemt, toch schrok ik van deze uitkomst. Die is dramatisch.
Maar ik ben bang dat de achteruitgang in ons land nog groter is. Want ik fiets regelmatig op het platteland bij onze oosterburen; daar oogt het toch net wat minder steriel dan thuis. Ik zie er meer bosjes en houtwallen, overhoekjes, leukere graslanden en bontere bermen. Ik zie daar ook meer vogels en verwacht daarom ook meer insecten.

Landbouw op dood spoor
Omdat de onderzochte natuurgebieden goed worden beheerd vermoeden de ecologen dat de achteruitgang van insecten het gevolg is dan de landbouw op de omringende gronden. Dat lijkt me een voor de hand liggende conclusie.
Dit zou het zoveelste signaal zijn dat we met de intensivering en industrialisatie van onze voedselproductie op een dood spoor zitten. Zelfs een boerenpummel begrijpt dat de reguliere boer door schaalvergroting, ontwatering, bemesting, gebruik van bestrijdingsmiddelen en antibiotica vele basale ecologische wetten met voeten treedt. De boer als god –  dat kan niet goed gaan.

Nieuwe minister
Maar er gloort hoop aan de horizon. Onze nieuwe landbouwminister is van CU-huize en uiterst ambitieus. Deze slimme boerendochter lijkt me de aangewezen persoon om de puinhopen die natuursloper en praatjesmaker Henk Bleker heeft achtergelaten te saneren, en dan doorpakken! Want het landbouwbeleid moet op de schop, in Nederland en in de EU.
Wat we nodig hebben is meer ruimte voor natuur, veel minder voor landbouw. En vanzelfsprekend moet de landbouw écht duurzaam worden. En de vervuiler (zowel boer als consument) gaat serieus betalen voor zijn slecht gedrag, zodanig dat biologische producten automatisch goedkoper worden dan het vlees, melk, groente, fruit van reguliere teelt.
Natuurbeleid regel je via landbouw en dus economie. Daarom heb ik hoge verwachtingen van Carola Schouten.
Het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie spreekt duidelijke taal. Zoals: ‘Maak de economie slim, groen en gezond’ en ‘De economie draait niet om groei, maar om het goede leven’. We zullen het zien.

Aktie!
U als natuurliefhebber en kritische konsument gaat natuurlijk niet lijdzaam zitten wachten op het nieuwe EU-landbouwbeleid. U neemt het heft in eigen hand. Vanaf vandaag koopt u biologische producten, maar aanzienlijk minder vlees. En samen met u buren claimt u boomspiegels en gaat u tegels lichten om in straat en tuin groene zones te ontwikkelen waar insecten welkom zijn. Ook de vogels, vleermuizen en egels zullen u dankbaar zijn.

Een tip: doe het niet te netjes, dus schoffel niet te vaak. Want van die menselijke netheid, daar houden insecten niet zo van. U zult verrast zijn hoe snel het in uw insectenrommeltuintje ritselt, fladdert, zoemt en mogelijk heel af en toe zelfs eens prikt.

Een gedachte over “Insecten verdwijnen”

  1. Ik ben gepensioneerd en woon vaak op een boscamping. Sinds ik erop let merk ik hoe weinig insecten er in t bos zijn. Zeker als ik t vergelijk met mijn jeugd toen ik ook vaak in t bos was . Volgens mij is t nog veel erger dan 80 %. Je ziet bijna geen mieren, torren etc meer. Het gaat zeker niet alleen om vliegende insecten. Heel erg . Moet echt wat aan gedaan worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.